adminparakandقسمت پانزدهم برنامه علمی و گفتوگومحور «چراغ» سهشنبه ۱۱ شهریور از شبکه رادیویی تهران پخش شد. این برنامه با تهیهکنندگی مهدی مجنونی، اجرای محمدحسین امیدی و حضور کارشناسان برجسته شامل امین صادقی (مروّج علم)، علیرضا صبا (روزنامهنگار علم) و مهنا جعفرینیا (اخترفیزیکدان و مروّج علم) به بررسی عمیق مفهوم سواد در گذشته و امروز پرداخت.
در این قسمت، سواد از نگاه تاریخی، توانایی خواندن و نوشتن در تمدنهای باستانی تا تبدیلشدن به نیاز شهروندی در دوران صنعت چاپ و انقلاب صنعتی بررسی شد. کارشناسان به نقش صنعت چاپ در عمومیسازی دانش و گسترش آموزش پرداختند و سپس گونههای نوین سواد در دنیای معاصر معرفی شدند:
- سواد رسانهای
- سواد دیجیتال
- سواد سلامت
- سواد زیستمحیطی
- سواد مالی و عاطفی
- سواد علمی
بخش دیگری از برنامه به اهمیت سواد دیجیتال برای سالمندان، مهارتهای هشتگانه آینده (از جمله کار با هوش مصنوعی و تفکر انتقادی آنلاین) و نقش آموزش عمومی علم در مقابله با اطلاعات نادرست اختصاص داشت.
علیرضا صبا در گفتوگویی تاریخی، سیر شکلگیری مطبوعات علمی در ایران از دوران قاجار تا تأسیس روزنامه «علمی دولت علیه ایران» و نشریات تخصصی حوزه کشاورزی و بهداشت را تشریح کرد. مهنا جعفرینیا نیز تازهترین اخبار علمی و رویدادهای نجومی مانند ماهگرفتگی کامل (ماه خونین) پیشرو را ارائه داد.
مجری و کارشناسان با زبانی صمیمی و مثالهای روزمره، شنوندگان را تشویق کردند تا مهارتهای چندبعدی سواد را در زندگی شخصی و اجتماعی خود ارتقا دهند.